عارف براى مزد و اجر عبادت نمىكند . الهى ! ما عَبَدْتُكَ خَوْفاً مِنْ نارِكَ وَ لا طَمَعاً فى جِنَّتِكَ بَلْ وَجَدْتُكَ اهْلًا لِلْعِبادَةِ « 1 » . اما آنهايى كه انسان را از نظر اخلاقى به شكل مادى تفسير مىكنند مىگويند هركارى كه بشر مىكند ، در آن كار هدف مادى دارد . بنابراين من كه اينجا براى شما حرف مىزنم ، هدفى جز هدف مادى ندارم . شما هم كه اينجا گوش مىكنيد ، هدفى جز هدف مادى نداريد و نمىتوانيد داشته باشيد . خدا بيامرزد ، مردى بود به نام محمّد نجمى كه استاد دانشگاه و از طلبه‌هاى قم بود . يك سالى است فوت كرده است . يك وقتى حرف خوبى مىزد ، مىگفت سعدى مىگويد : مايهء عيش آدمى شكم است * تا به تدريج مىرود چه غم است اينها ( ماديين ) مىگويند نه تنها مايهء عيش آدمى شكم است بلكه مايهء فكر آدمى هم شكم است ، مايهء احساسات آدمى هم شكم است . اينها اصلًا منكر اصالت فكر و عقل و دل و احساسات هستند ، يعنى اصلًا انسان از نظر اينها يعنى شكم . اگر بگويند انسان دل دارد ، مىگويند دلش هم تابع شكمش است ؛ آن چيزى را دلش مىخواهد كه شكمش بخواهد ، در خدمت شكمش است . اگر بگويند انسان مغز هم دارد ، فكر هم دارد ، مىگويند فكر و مغز هم تابع شكمش است ؛ مايهء عقل آدمى شكم است ، مايهء فكر آدمى شكم است ، مايهء دل آدمى شكم است ، مايهء احساسات آدمى شكم است . اينها بشر را از لحاظ خواسته و هدف و اخلاق ، اين‌طور مادى تصور مىكنند . ماركسيستهاى دنيا - كه اساس فلسفهء كمونيسم بر پايهء ماركسيسم است - همين را مىگويند . مردم وقتى صنايع را مىبينند - كه واقعاً هم صنعت خيلى ترقى كرده است - خيال مىكنند بشر در تمام قسمتها ترقى كرده است ، در صورتى كه يك قسمتهايى هست كه اصلًا براى بشر فاجعه است . الآن نيمى از بشر روى زمين همين‌طور فكر مىكنند ، مىگويند مايهء همه چيز آدمى شكم است ؛ يعنى انسان را اين گونه تصوير

--> ( 1 ) بحارالانوار ، ج 41 ، باب 101 ، ص 14 ( با اندكى تفاوت ) ، از على عليه السلام